Τι κρύβεται πίσω από τη μεταναστευτική κρίση του ισπανικού κράτους στη Βόρεια Αφρική; | Tomáš Tengely-Evans, Socialist Worker

 

Σε βάθος

Τι κρύβεται πίσω από τη μεταναστευτική κρίση του ισπανικού κράτους στη Βόρεια Αφρική;

Καλωσορίζουμε τους μετανάστες, εναντιωνόμαστε στην ισπανική αποικιοκρατία στη Βόρεια Αφρική, δεν αφήνουμε την ακροδεξιά να το εκμεταλλευτεί

Του Tomáš Tengely-Evans | Απόδοση στα ελληνικά: Ειρηναίος Μαράκης

Ο Σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ (Φωτογραφία: Wikipedia Commons)

 

Το ισπανικό κράτος έχει αναπτύξει τον στρατό στη Σάμπτα, στη Βόρεια Αφρική, προκειμένου να εμποδίσει πρόσφυγες να περάσουν τα σύνορα από το Μαρόκο.

Περίπου 50.000 άνθρωποι προσπάθησαν να εισέλθουν στην πόλη που ελέγχεται από την Ισπανία —γνωστή περισσότερο με την αποικιακή της ονομασία Θέουτα (Ceuta)— τις τελευταίες ημέρες.

Η ακροδεξιά στις ΗΠΑ, τη Γερμανία, την Ιταλία, τη Γαλλία και την Ισπανία εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση για να επιτεθεί στον σοσιαλδημοκράτη πρωθυπουργό του PSOE, Πέδρο Σάντσεθ. Ο Σάντσεθ έχει υιοθετήσει πιο προοδευτικές θέσεις στο ζήτημα της μετανάστευσης και της Παλαιστίνης σε σύγκριση με τους περισσότερους Ευρωπαίους ηγέτες.

Το Ισραήλ παρενέβη προκλητικά στις εξελίξεις για να επιτεθεί στην κυβέρνηση Σάντσεθ, η οποία σταμάτησε τις εξαγωγές όπλων προς το τρομοκρατικό κράτος μετά την έναρξη της γενοκτονίας.

«Ίσως, πριν συνεχίσει να μας κάνει μαθήματα, ήρθε η ώρα να εξηγήσει στον κόσμο γιατί εξακολουθεί να διατηρεί αποικιακούς θύλακες στην Αφρική», δήλωσε ο Ντάνι Ντάλον, πρεσβευτής της ισραηλινής εποικιστικής αποικίας στον ΟΗΕ.

Ωστόσο, υπάρχουν και επικίνδυνες θεωρίες που κυκλοφορούν για το ζήτημα αυτό μεταξύ ορισμένων αριστερών σχολιαστών και αναλυτών. Υποστηρίζουν ουσιαστικά ότι το Ισραήλ και ο σύμμαχός του, το Μαρόκο, βρίσκονται πίσω από τη μεταναστευτική κρίση στη Σάμπτα, προκειμένου να τιμωρήσουν το ισπανικό κράτος για τη στάση του απέναντι στην Παλαιστίνη.

Αυτό έχει οδηγήσει σε επικίνδυνη ρητορική περί «εισβολής» της Ισπανίας ως τιμωρίας για τη στάση του Σάντσεθ απέναντι στην Παλαιστίνη.

Πώς πρέπει να προσεγγίσουν οι σοσιαλιστές αυτό το ζήτημα; Ακολουθούν ορισμένες βασικές αφετηρίες:

Το ισπανικό κράτος πρέπει να αποχωρήσει από τη Σάμπτα και τη Μελίγια —και από τα υπόλοιπα εδάφη που κατέχει στη Βόρεια Αφρική.

Η Ισπανική Αυτοκρατορία κατέλαβε αυτά τα εδάφη μεταξύ του 15ου και του 17ου αιώνα. Το 1912, η Ισπανία απέκτησε περισσότερα εδάφη όταν το Μαρόκο διαιρέθηκε σε «προτεκτοράτα». Το ισπανικό και το γαλλικό κράτος κυριάρχησαν στη χώρα, παράλληλα με μια «διεθνή ζώνη» γύρω από την Ταγγέρη στον βορρά, η οποία διοικούνταν από την Ισπανία, τη Γαλλία και τη Βρετανία. Όταν οι αποικιακές δυνάμεις αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα «προτεκτοράτα» τους, η Ισπανία αρνήθηκε να αποχωρήσει από τη Σάμπτα, τη Μελίγια, το Χαντάρ Μπαντίς, τα νησιά Αλ Χοσέιμα και τα νησιά Τσαφαρίνα.

Οτιδήποτε λιγότερο από την απαίτηση να τερματίσει το ισπανικό κράτος την αποικιακή κατοχή αποτελεί διολίσθηση στον φιμπεριαλισμό.

Έτσι, η συζήτηση περί «εισβολής» της Ισπανίας είναι βαθιά αντιδραστική —πρώτον, επειδή η Σάμπτα είναι ισπανικά κατεχόμενο έδαφος, και δεύτερον, επειδή η ακροδεξιά είναι αυτή που χαρακτηρίζει τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ως «εισβολείς».

Οι πρόσφυγες είναι καλοδεχούμενοι — όχι στις απελάσεις

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μετατρέψει τη Μεσόγειο σε έναν μαζικό τάφο —και το ισπανικό κράτος εδώ και χρόνια εφαρμόζει αυτό το ρατσιστικό συνοριακό καθεστώς στα αποικιακά του προγεφυρώματα στη Βόρεια Αφρική.

Από όσους προσπαθούν να εισέλθουν στη Σάμπτα, πολλοί είναι Μαροκινοί που αντιμετωπίζουν δυσκολίες εξαιτίας του νεοφιλελευθερισμού, ενώ άλλοι είναι άνθρωποι που εγκαταλείπουν την υποσαχάρια Αφρική. Αν είσαι αντιρατσιστής στην Ευρώπη, η αφετηρία είναι: «Καλωσορίζουμε τους μετανάστες».

Το ισπανικό κράτος, υπό τον σοσιαλδημοκράτη Σάντσεθ, έχει υιοθετήσει πιο προοδευτική στάση στο μεταναστευτικό από άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Ένα διάταγμα φέτος επέτρεψε σε μετανάστες χωρίς έγγραφα να υποβάλουν αίτηση για νόμιμη άδεια παραμονής. Ήταν αποτέλεσμα της πίεσης του αντιρατσιστικού κινήματος, όπως η μεγάλη κινητοποίηση μεταναστών το 2020.

Ωστόσο, ο Σάντσεθ υιοθέτησε αυτή τη στάση γνωρίζοντας ότι το ισπανικό κεφάλαιο έχει ανάγκη από εργατικά χέρια λόγω του γηράσκοντος πληθυσμού. Ταυτόχρονα, εξακολουθεί να στηρίζει το συνοριακό καθεστώς της ΕΕ και την ισπανική επιρροή στη Βόρεια Αφρική.

Το 2022, ο Σάντσεθ συνεχάρη την αστυνομία επειδή εμπόδισε μετανάστες να εισέλθουν στο ισπανικό κράτος από το Μαρόκο μέσω του αποικιακού θύλακα της Μελίγια. Χαρακτήρισε την απόπειρα διέλευσης «βίαιη επίθεση στο ισπανικό έδαφος».

Δεν υπάρχει τίποτα προοδευτικό σε μια σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση που στέλνει στρατεύματα για να ενισχύσει ένα αποικιακό σύνορο και να καταστείλει μετανάστες.

Αυτό σημαίνει ότι το μαροκινό κράτος δεν χρησιμοποιεί τα σύνορα ως μοχλό πίεσης; Όχι, φυσικά.

Το 2021, για παράδειγμα, οι μαροκινές αρχές χαλάρωσαν τους συνοριακούς ελέγχους στη Σάμπτα, αφού η κυβέρνηση Σάντσεθ επέτρεψε σε έναν ηγέτη του κινήματος ανεξαρτησίας της Δυτικής Σαχάρας να λάβει ιατρική περίθαλψη σε ισπανικό νοσοκομείο. Την επόμενη χρονιά, ο Σάντσεθ άλλαξε τη θέση του ισπανικού κράτους —μια οπορτουνιστική στάση— για τη Δυτική Σαχάρα και συναντήθηκε με τον βασιλιά του Μαρόκου Μοχάμεντ ΣΤ΄.

Τα κράτη πράγματι χρησιμοποιούν τη μεταναστευτική κρίση ως μοχλό πίεσης. Το ίδιο συνέβη με το καθεστώς της Λευκορωσίας, όταν χρησιμοποίησε πρόσφυγες στα σύνορα με την Πολωνία και την ΕΕ, γεγονός που στη συνέχεια εκμεταλλεύτηκαν η ακροδεξιά και οι φασίστες.

Ωστόσο, η μεταναστευτική κρίση υπάρχει ανεξάρτητα από τέτοιους χειρισμούς —είναι προϊόν του ιμπεριαλισμού, του ρατσισμού και της κλιματικής κατάρρευσης.

Η αύξηση των ανθρώπων που προσπαθούν να περάσουν τα σύνορα σημειώθηκε μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας ότι οι μετανάστες που φτάνουν διά θαλάσσης στη Σάμπτα και τη Μελίγια δεν μπορούν να επιστρέφονται συνοπτικά στο Μαρόκο χωρίς προηγούμενη νόμιμη διαδικασία. Οι ισπανικές αρχές έχουν δηλώσει ότι θα προσπαθήσουν να επιστρέψουν τους πρόσφατα αφιχθέντες μετανάστες παρά την απόφαση —και ήδη απελαύνουν χιλιάδες. Ο υπουργός Εσωτερικών εκτιμά ότι 37.000 άνθρωποι έχουν ήδη επιστρέψει.

Μαρόκο και Ισραήλ

Το μαροκινό κράτος διατηρεί εδώ και χρόνια σχέσεις με την ισραηλινή εποικιστική αποικία. Το 2020, το Μαρόκο υπέγραψε τις «Συμφωνίες του Αβραάμ», τις οποίες προώθησαν οι ΗΠΑ για την «ομαλοποίηση» των σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και αραβικών κρατών, ενώ στήριξε την αποικιακή αρπαγή γης στη Γάζα από τον Ντόναλντ Τραμπ.

Υπάρχει μια μακρά ιστορία συνεργασίας. Για παράδειγμα, υπάρχουν αξιόπιστες ενδείξεις ότι οι μαροκινές μυστικές υπηρεσίες συνεργάστηκαν με τις ισραηλινές και γαλλικές υπηρεσίες για τη δολοφονία του Μεχντί Μπεν Μπαρκά το 1965. Ο Μπεν Μπαρκά αγωνίστηκε για την ανεξαρτησία, στη συνέχεια ριζοσπαστικοποιήθηκε προς τα αριστερά και ήρθε σε σύγκρουση με το καθεστώς του βασιλιά Χασάν Β΄. Ως εξόριστος, συνέβαλε στη δημιουργία της Τριηπειρωτικής Διάσκεψης των εθνικών κινημάτων και κρατών του Παγκόσμιου Νότου, συμπεριλαμβανομένων των Παλαιστινίων. Δολοφονήθηκε πριν από την πραγματοποίησή της το 1966.

Κατά περιόδους, αυτή η σχέση έχει εμφανίσει αντιφάσεις. Οι κυβερνώντες του Μαρόκου γνωρίζουν ότι υπάρχει ευρεία υποστήριξη για την Παλαιστίνη ανάμεσα στον απλό κόσμο, ενώ ταυτόχρονα θέλουν να διατηρήσουν την εξουσία τους και τη θέση τους στη δυτική ιμπεριαλιστική αρχιτεκτονική της περιοχής.

Αν είσαι σοσιαλιστής στη Βρετανία, πρέπει να καθοδηγείσαι από ορισμένες βασικές αρχές:

• Υποστήριξη στους μετανάστες και τους πρόσφυγες, όχι στο συνοριακό καθεστώς της ΕΕ, καμία υπεράσπιση των ενεργειών της κυβέρνησης Σάντσεθ στη Σάμπτα.
• Εναντίωση στην ισπανική αποικιοκρατία στη Βόρεια Αφρική.
• Υποστήριξη στους ανθρώπους του Μαρόκου απέναντι σε ένα κράτος που τους φτωχοποιεί, ενώ ταυτόχρονα οικοδομεί σχέσεις με τον Τραμπ, το Ισραήλ και τον ιμπεριαλισμό.

Πηγή: Socialist Worker